Collage

Wat gebeurt er als ik een collage maak? Ik plaats heel uiteenlopende beeldelementen in een kader bijeen. Verband wordt gesuggereerd, of nee, het ontstaat. Tijdens het maken blijkt steeds weer dat niet alles zich bijeen laat plaatsen. Beeldelementen hebben hun eigen poëtica. Intuïtief, maar ook op explicieter gronden als vorm, kleur, compositie en sfeer, probeer ik elementen samen te voegen. Ruimte voor het onverwachte laten is daarbij van belang – of misschien nog meer het opmerken van onverwachte betekeniseffecten die plaatsvinden tijdens het schuiven met de elementen.

De wegen die onze ogen zoeken door een complex beeld zijn anders dan hoe we meestal door een tekst dwalen. De tekst dwingt ons lineair, van links naar rechts, van boven naar beneden. Door een beeld zijn vele wegen mogelijk. Toch blijken er steeds weer dominante verhalen te ontstaan als we naar een beeld kijken: we worden aangetrokken door ogen, gezichten, lichamen, lichaamsvormen, duiken dan dieper het beeld in, stuiten op het volgende, gaan langzaam naar details toe, naar achtergronden, waaieren uit, maar steeds keert onze blik terug naar de dominante elementen.

Maar wat is de uiteindelijke betekenis? Ik heb geen flauw idee. Ik hoop dat er schoonheid ontstaat, een verhaal, een gevoel, visuele rijkdom.

Intuïtie en expressie

 

Een intuïtie is het vermoeden dat ergens - op het kruispunt van twee denkwegen die we nog niet uitgelopen hebben, op nog onbekend terrein - iets is dat de moeite waard is. We voelen aan dat er iets is, maar kunnen het nog niet verwoorden of uitbeelden, want juist in de expressie zal de intuïtie die we hadden een concrete vorm krijgen. Pas als we er zijn weten we wat we vermoedden - en dan kan het weleens heel anders zijn dan we vermoedden. Er is niets bovennatuurlijks aan: er zijn signalen die het vermoeden triggeren - sommige onbewust, andere nemen we bewust waar, sommige komen uit onze herinnering en verlangens voort, andere komen uit de waarneming.

Misschien is het te vergelijken met hoe onze voorouders nieuw land ontdekten: aan de einder zagen ze vogels vliegen en ze zagen wolken in bijzondere vormen, soms kwam er een tak aandrijven van over zee, of de geur van onbekende wouden kwam aanwaaien… Al die tekens voedden het vermoeden dat er iets was, daar voorbij de horizon. Nieuw land, terra incognita.

In dit blog wil ik vermoedens, intuïties verkennen omtrent creativiteit, kunst en betekenisgeving. Soms door associaties en gedachten te noteren, soms door de expressie (gedicht, beeld, verhaaltje) zelf te tonen.